Một tin nhắn rất đời thường trong mùa tuyển quân
Đồng chí Lạc Văn Nho, Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường Nông Tiến ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, điều hành và triển khai các hoạt động dân vận trên không gian số.
Có những cuộc dân vận bắt đầu từ hội trường, từ loa truyền thanh, từ những buổi gặp gỡ ở tổ dân phố. Nhưng cũng có những cuộc dân vận bắt đầu bằng một tin nhắn rất đời thường trong nhóm Zalo: “Chú ơi, đi nghĩa vụ quân sự thì quyền lợi sau này thế nào?”. Câu hỏi ấy không chỉ là băn khoăn của một thanh niên trước ngưỡng cửa quân ngũ; phía sau đó còn là sự lo lắng của gia đình, là tâm lý muốn được hiểu rõ, được giải thích cụ thể, được lắng nghe trước khi đưa ra quyết định quan trọng.
Với cán bộ Ban Chỉ huy Quân sự phường Nông Tiến, những câu hỏi như vậy không phải là chuyện nhỏ. Bởi trong công tác tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ, nếu chỉ dừng lại ở việc thông báo chỉ tiêu, đọc quy định, phát giấy gọi, thì có thể hoàn thành quy trình hành chính nhưng chưa chắc đã tạo được sự đồng thuận từ trong nhận thức. “Khéo” trong dân vận quân sự cơ sở là đi trước một bước trong nắm bắt tâm tư; giải thích đúng, kịp thời, dễ hiểu; làm cho thanh niên thấy được trách nhiệm thiêng liêng với Tổ quốc, đồng thời để gia đình yên tâm rằng phía sau người lính luôn có cấp ủy, chính quyền, lực lượng vũ trang và cộng đồng đồng hành.
Từ thực tiễn đó, Ban CHQS phường Nông Tiến đã từng bước hình thành cách làm mới: kết hợp dân vận trực tiếp với dân vận trên không gian số. Bên cạnh các buổi gặp gỡ thanh niên và gia đình, Ban CHQS phường xây dựng, duy trì các nhóm Zalo kết nối với thanh niên trong độ tuổi nhập ngũ, gia đình công dân, lực lượng dân quân, tổ dân phố và các lực lượng phối hợp. Những thông tin về Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Dân quân tự vệ, chế độ chính sách hậu phương quân đội, tiêu chuẩn khám tuyển, quyền lợi của quân nhân xuất ngũ... được chuyển thành những nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, kịp thời chia sẻ tới từng nhóm đối tượng.
Đồng chí Lạc Văn Nho, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường Nông Tiến, chia sẻ: Theo chúng tôi, dân vận trong công tác tuyển quân không chỉ là tuyên truyền khi có lệnh gọi nhập ngũ mà phải được thực hiện thường xuyên, liên tục. Bên cạnh các buổi gặp gỡ trực tiếp, Ban CHQS phường tận dụng hiệu quả các nhóm Zalo, Facebook để kịp thời cung cấp thông tin chính thống, giải đáp những băn khoăn của thanh niên và gia đình. Công nghệ chỉ là công cụ, điều quan trọng nhất vẫn là sự gần gũi, lắng nghe và tạo được niềm tin trong Nhân dân. Khi người dân hiểu rõ chủ trương, chính sách thì công tác tuyển quân sẽ nhận được sự đồng thuận rất cao.”
Khi dân vận không chỉ dừng ở hội trường
Lực lượng dân quân phường Nông Tiến cùng Nhân dân ra quân vệ sinh môi trường, thực hiện những việc làm thiết thực vì cộng đồng.
Trong ký ức của nhiều người dân Nông Tiến, hình ảnh lực lượng dân quân tự vệ với màu áo xanh sao vuông đã gắn với những việc làm rất cụ thể: cùng Nhân dân dọn vệ sinh môi trường, khơi thông cống rãnh, hỗ trợ gia đình chính sách, giúp hộ khó khăn sửa sang nhà cửa, tham gia phòng chống thiên tai, bảo đảm an ninh trật tự ở cơ sở. Đó là những “nhát cuốc” dân vận, những ngày công lặng lẽ nhưng bền bỉ, góp phần xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa lực lượng vũ trang với Nhân dân.
Tuy nhiên, bước vào giai đoạn mới, khi đời sống xã hội chuyển động nhanh trên môi trường số, công tác dân vận cũng đứng trước yêu cầu đổi mới phương thức. Người dân tiếp nhận thông tin qua điện thoại thông minh nhiều hơn; thanh niên trao đổi, chia sẻ quan điểm trên mạng xã hội nhiều hơn; những băn khoăn, thắc mắc về chính sách có thể xuất hiện trong một bình luận, một tin nhắn, một bài đăng. Nếu lực lượng ở cơ sở không có mặt kịp thời trên các kênh ấy, khoảng trống thông tin rất dễ bị lấp đầy bởi suy đoán, thông tin thiếu chính xác hoặc luận điệu xuyên tạc.
Từ nhận thức đó, Ban CHQS phường Nông Tiến đã phối hợp với Công an phường, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và tổ dân phố tận dụng hiệu quả các kênh thông tin hiện có như Fanpage “Phường Nông Tiến”, trang/kênh “QS Nông Tiến”, các nhóm Zalo của tổ dân phố, nhóm thanh niên trong độ tuổi nhập ngũ, nhóm dân quân tự vệ. Thay vì chuyển nguyên văn những văn bản dài, nhiều thuật ngữ, cán bộ Ban CHQS lựa chọn những nội dung người dân cần biết nhất để biên tập thành tin ngắn, câu hỏi - đáp, hình ảnh trực quan, infographic, thông báo dễ đọc, dễ lưu, dễ chia sẻ.
Đến nay, Ban CHQS phường đã duy trì 02 nhóm Zalo liên quan đến công tác quốc phòng - quân sự địa phương, kết nối khoảng trên 100 thành viên; đăng tải, chia sẻ 48 tin, bài, hình ảnh, infographic tuyên truyền về nghĩa vụ quân sự, dân quân tự vệ, hậu phương quân đội, an ninh mạng, phòng chống lừa đảo trực tuyến và các nhiệm vụ chính trị của địa phương. Riêng trong đợt tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ năm 2026, các nhóm Zalo đã trở thành kênh thông tin hai chiều, giúp Ban CHQS phường kịp thời thông báo lịch khám tuyển, giải đáp chính sách, nhắc lịch công việc và lan tỏa những tấm gương thanh niên tiêu biểu.
Điểm đáng chú ý là cách làm này không tách rời dân vận truyền thống. Sau mỗi tin nhắn, mỗi câu hỏi trực tuyến vẫn là những cuộc gặp trực tiếp, những buổi đến từng nhà, trao đổi với từng gia đình, lắng nghe từng hoàn cảnh. Không gian số chỉ làm cho quá trình ấy nhanh hơn, gần hơn, liên tục hơn; còn sức thuyết phục cuối cùng vẫn đến từ thái độ chân thành, trách nhiệm và sự gương mẫu của cán bộ cơ sở.
“Khéo” là lắng nghe, giải thích và đồng hành
Ban CHQS phường hướng dẫn người dân tham gia nhóm Zalo tuyên truyền của đơn vị.
Nếu nhìn bề ngoài, “Dân vận số” có thể được hiểu đơn giản là đưa thông tin lên mạng. Nhưng trong thực tiễn ở Nông Tiến, giá trị cốt lõi của cách làm này không nằm ở công cụ, mà nằm ở quy trình dân vận phía sau công cụ. Ban CHQS phường không chỉ đăng tin để “có tuyên truyền”, mà xác định rõ từng nhóm đối tượng, từng thời điểm cần tác động, từng nội dung cần giải thích và từng vấn đề có thể phát sinh trong dư luận.
Trong công tác tuyển quân, quy trình ấy có thể khái quát thành bốn bước: nắm chắc nguồn thanh niên; phân loại nhóm cần tuyên truyền; kết hợp tuyên truyền trực tiếp với tương tác số; theo dõi, giải đáp, động viên kịp thời. Với thanh niên, thông điệp tập trung vào danh dự, trách nhiệm, quyền lợi và cơ hội rèn luyện trong môi trường quân đội. Với gia đình, nội dung nhấn mạnh chính sách hậu phương quân đội, sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền, trách nhiệm của cộng đồng. Với tổ dân phố, chi bộ, đoàn thể, trọng tâm là phát huy vai trò gần dân, nắm dân, bằng uy tín và sự gương mẫu.
Ở mỗi bước, chữ “khéo” được thể hiện bằng sự cụ thể. Khi thanh niên còn băn khoăn về việc học nghề, việc làm sau xuất ngũ, cán bộ Ban CHQS không trả lời chung chung mà cung cấp thông tin rõ ràng về chế độ, chính sách hiện hành, đồng thời giới thiệu những trường hợp thực tế đã trưởng thành sau thời gian quân ngũ. Khi gia đình lo lắng vì thiếu lao động, cán bộ không né tránh, mà cùng tổ dân phố, đoàn thể trao đổi, động viên, chia sẻ, tìm cách hỗ trợ trong khả năng của địa phương. Khi xuất hiện thông tin chưa đúng trên mạng xã hội, lực lượng chức năng không vội quy chụp, mà kịp thời đưa thông tin chính thống, giải thích mềm mỏng, thuyết phục.
Một trường hợp tiêu biểu là Nguyễn Việt Hoàng, trú tại Tổ dân phố 4. Trước thời điểm lên đường nhập ngũ, Hoàng từng có nhiều băn khoăn về định hướng tương lai, đặc biệt là việc học tập và cơ hội việc làm sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự. Tuy nhiên, thông qua sự động viên của gia đình, sự tuyên truyền, tư vấn của địa phương và Ban Chỉ huy Quân sự phường, Hoàng đã nhận thức rõ hơn về ý nghĩa, trách nhiệm của tuổi trẻ đối với Tổ quốc, từ đó yên tâm tư tưởng, tự nguyện viết đơn nhập ngũ. Dân vận khéo vì thế không phải là nói nhiều hơn, mà là nói đúng điều người dân cần nghe; không phải là yêu cầu người dân làm theo ngay, mà là làm cho người dân hiểu, tin và tự giác tham gia. Trong lĩnh vực quốc phòng - an ninh, sự tự giác ấy càng có ý nghĩa sâu sắc, bởi bảo vệ Tổ quốc bắt đầu từ nhận thức chính trị, lòng tự hào, trách nhiệm công dân và niềm tin vào hệ thống chính trị ở cơ sở.
Từ tuyển quân đến bảo vệ trận địa tư tưởng trên không gian số
Ban CHQS phường phối hợp với Công an phường tham dự hội nghị tập huấn không gian mạng
Không gian mạng mở ra nhiều điều kiện thuận lợi cho tuyên truyền, vận động, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức. Những thông tin sai lệch về chủ trương, chính sách; những luận điệu xuyên tạc về nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; những thủ đoạn lừa đảo trực tuyến, kích động tâm lý hoài nghi, chia rẽ niềm tin... đều có thể tác động trực tiếp đến cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên và Nhân dân ở cơ sở. Vì vậy, với Ban CHQS phường Nông Tiến, dân vận trên không gian số không chỉ phục vụ tuyển quân, mà còn góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ngay từ địa bàn dân cư.
Ban CHQS phường phối hợp với Công an phường và các lực lượng liên quan thường xuyên chia sẻ thông tin chính thống về chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền Luật An ninh mạng, cảnh báo các thủ đoạn lừa đảo, hướng dẫn người dân bảo vệ thông tin cá nhân; định hướng cán bộ, chiến sĩ dân quân tự vệ thận trọng khi tiếp nhận, bình luận, chia sẻ thông tin trên mạng xã hội. Mỗi cán bộ, chiến sĩ dân quân được nhắc nhở không chỉ là người thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương, mà còn là một “điểm tựa thông tin” ở khu dân cư, góp phần lan tỏa điều đúng, điều tốt, điều tích cực.
Đây là điểm giao thoa rất rõ giữa “dân vận khéo” và chuyển đổi số ở cơ sở. Nếu trước đây công tác dân vận chủ yếu dựa vào họp dân, gặp dân, tuyên truyền miệng, thì nay thông tin cần đến với dân nhanh hơn, chính xác hơn, gần ngôn ngữ đời sống hơn. Một thông báo tuyển quân được trình bày rõ ràng, một infographic về quyền lợi của quân nhân, một bài viết ngắn về truyền thống Bộ đội Cụ Hồ, một bức ảnh thanh niên địa phương hăng hái lên đường nhập ngũ... đều có thể trở thành chất liệu bồi đắp niềm tin, khơi dậy trách nhiệm, nhân lên tinh thần yêu nước trong cộng đồng.
Tất nhiên, không gian số cũng đòi hỏi kỷ luật thông tin. Ban CHQS phường xác định mọi nội dung đăng tải, chia sẻ phải bảo đảm chính xác, đúng định hướng, không làm lộ lọt thông tin cá nhân, thông tin nội bộ; không chạy theo hình thức, không đưa thông tin chưa kiểm chứng. Cán bộ phụ trách phải biết chọn nội dung, chọn thời điểm, chọn cách diễn đạt phù hợp với từng nhóm người tiếp nhận. Đó cũng là một yêu cầu mới của dân vận khéo: khéo trong ngôn ngữ số, khéo trong tương tác số, khéo trong xử lý thông tin và khéo trong bảo vệ niềm tin của Nhân dân trước những tác động đa chiều.
Từ nhóm Zalo tuyển quân đến các kênh thông tin của phường, từ việc giải đáp một chính sách cụ thể đến việc lan tỏa hình ảnh đẹp của lực lượng vũ trang, Ban CHQS phường Nông Tiến đang góp phần xây dựng một “thế trận lòng dân” vừa truyền thống, vừa hiện đại: truyền thống ở sự gắn bó máu thịt với Nhân dân; hiện đại ở phương thức kết nối, tuyên truyền, nắm bắt và định hướng thông tin trong kỷ nguyên số.
Một mô hình nhỏ, bài học lớn từ cơ sở
Từ thực tiễn bước đầu của Ban CHQS phường Nông Tiến, có thể nhìn thấy ba bài học đáng chú ý trong triển khai phong trào “Dân vận khéo” gắn với thực hiện Nghị quyết Đại hội đảng bộ các cấp, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Vận dụng tinh thần "7 dám" với mô hình “Dân vận số trong xây dựng thế trận lòng dân”
Trước hết, dân vận khéo phải bắt đầu từ sự lãnh đạo của cấp ủy và sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị. Nếu chỉ một lực lượng làm riêng lẻ, hiệu quả sẽ hạn chế. Nhưng khi Đảng ủy phường lãnh đạo, Ban CHQS làm nòng cốt trong lĩnh vực quân sự, Công an phối hợp bảo đảm an ninh trật tự, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể cùng tham gia vận động, tổ dân phố và chi bộ khu dân cư cùng nắm bắt tâm tư, thì mỗi chủ trương, mỗi chính sách có thêm nhiều “cánh tay” để đến với Nhân dân.
Thứ hai, chuyển đổi số trong dân vận phải đi từ nhu cầu thật của người dân. Người dân không cần những khẩu hiệu lớn trên mạng xã hội; họ cần thông tin đúng, dễ hiểu, kịp thời, liên quan trực tiếp đến quyền lợi và trách nhiệm của mình. Thanh niên cần biết vì sao nhập ngũ là vinh dự và trách nhiệm; gia đình cần biết chính sách hậu phương quân đội; người dân cần biết cách phân biệt thông tin chính thống với thông tin sai lệch; cán bộ, đảng viên cần được trang bị kỹ năng ứng xử, chia sẻ thông tin có trách nhiệm. Khi nội dung xuất phát từ nhu cầu thật, dân vận số mới tránh được hình thức.
Thứ ba, mô hình muốn bền vững phải có tiêu chí đo lường, có người phụ trách, có sản phẩm cụ thể và có khả năng nhân rộng. Với mô hình “Dân vận số trong xây dựng thế trận lòng dân”, Ban CHQS phường Nông Tiến có thể tiếp tục hoàn thiện theo hướng: có tên mô hình chính thức; có kế hoạch đăng ký với cấp ủy; xác định rõ nhóm đối tượng; xây dựng lịch tuyên truyền theo tháng; phân công cán bộ quản trị nhóm; thiết lập quy trình tiếp nhận, giải đáp, phản hồi thông tin; định kỳ sơ kết bằng số liệu và câu chuyện thực tế.
Trong thời gian tới, mô hình này có thể được mở rộng từ công tác tuyển quân sang tuyên truyền huấn luyện dân quân tự vệ, diễn tập phòng thủ, phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn, chính sách hậu phương quân đội, giáo dục truyền thống cách mạng cho thanh thiếu niên, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Khi mỗi tổ dân phố có một kênh kết nối thông tin chính thống; mỗi cán bộ, chiến sĩ dân quân là một hạt nhân tuyên truyền tích cực; mỗi thanh niên nhập ngũ là một câu chuyện đẹp được lan tỏa, thì “thế trận lòng dân” sẽ không còn là khái niệm trừu tượng, mà trở thành sức mạnh cụ thể trong đời sống hằng ngày.
Điều đáng quý ở Nông Tiến không phải là có một công cụ mới, mà là cách lực lượng vũ trang cơ sở dùng công cụ ấy để làm sâu sắc hơn một giá trị cũ: gần dân, hiểu dân, trọng dân, có trách nhiệm với dân. Từ một tin nhắn trong nhóm Zalo tuyển quân, từ một buổi gặp gỡ gia đình thanh niên, từ một bài viết ngắn trên fanpage, niềm tin được bồi đắp từng chút một. Và khi niềm tin ấy được nhân lên trong từng tổ dân phố, từng gia đình, từng thanh niên, đó chính là nền tảng bền vững nhất của “thế trận lòng dân” trong kỷ nguyên số.
Kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu mới đối với công tác dân vận: nhanh hơn nhưng không hời hợt; hiện đại hơn nhưng không xa dân; số hóa hơn nhưng vẫn phải bắt đầu từ trái tim, trách nhiệm và sự nêu gương của cán bộ. Ban CHQS phường Nông Tiến, bằng những việc làm cụ thể, đang cho thấy một hướng đi đáng trân trọng: lấy dân làm gốc, lấy niềm tin làm thước đo, lấy công nghệ làm phương tiện và lấy hiệu quả ở cơ sở làm đích đến. Từ đó, một mô hình nhỏ ở phường có thể gợi mở bài học lớn: muốn xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, trước hết phải biết lắng nghe dân, nói để dân hiểu, làm để dân tin và đồng hành để dân cùng tham gia.
Thực hiện: Trung tá Triệu Đăng Khoa (Ban chỉ huy quân sự phường Nông Tiến)
